Bilgisayarım birkaç işi tek seferde nasıl yapar?

Aslında yapmaz. Bilgisayarlar bir zaman diliminde yalnızca bir görevi (ya da süreci) yapabilir. Ancak bir bilgisayar görevleri çok hızlı bir şekilde değiştirebilir ve ağır olan insan duyularını, birkaç işi sanki tek bir seferde yapıyormuş gibi düşündürerek kandırır. Bu işleme "zaman paylaşımı(timesharing)" denir.

Çekirdeğin işlerinden birisi, zaman paylaşımını yönetmektir. Çekirdeğin, planlayıcı adında, hayvanat bahçenizdeki diğer tüm (çekirdek olmayan) süreçleri hakkındaki bilgileri kendi içinde tutan bir parçası vardır. Her 1/60 saniyede, bir zamanlayıcı çekirdekteki işini bir saat kesmesi üreterek tamamlar. Planlayıcı, o anda çalışan süreçlerin hepsini durdurur, askıya alır ve başka bir sürecin kontrolüne verir.

1/60 saniye uzun bir zaman gibi görünmeyebilir. Ancak günümüz mikroişlemcileri, çok miktarda iş yapabilen on binlerce makine komutunu çalıştırabilirler. Çok fazla süreciniz olsa bile, her biri kendi zaman diliminde bir miktar işi tamamlayabilirler.

Pratikte, bir program kendi zaman diliminin tamamını almayabilir. Eğer bir giriş/çıkış cihazından bir kesme gelirse, çekirdek etkin olarak mevcut görevi durdurur, kesme işleyicisini çalıştırır ve daha sonra mevcut göreve geri döner. Bir yüksek öncelikli kesme fırtınası normal süreci tamamen çıkarabilir; bu yanlış davranış 'dayak' olarak adlandırılır. Neyse ki modern Unixlerde bu işlemin gerçekleşmesi oldukça zordur.

Aslında, programların hızları, nadiren alabilecekleri makine zaman miktarı (bu kuralda birkaç istisnai durum vardır, örneğin ses veya üç boyutlu grafik nesli) ile limitlenir. Çok daha fazla sıklıkla, gecikmeler program disk sürücüsünden veya ağ bağlantısından veri beklemek zorunda olduğu zaman meydana gelir.

Bir işletim sistemi, "Çok görevlilik" olarak adlandırılan çok sayıda eşzamanlı süreçleri düzenli olarak destekleyebilir. İşletim sistemlerinin Unix ailesi baştan başa çok görevlilik için tasarlanmıştır ve bu işte oldukça iyidir - daha sonradan düşünülerek eklenilen ve oldukça başarısız bir biçimde yapılan Windows'lardan ya da eski Mac OS'lardan çok daha etkindir. Etkin, güvenilir çok görevlilik, ağda, iletişimde ve web servisinde Linux'u üstün kılan şeylerin büyük bir kısmını oluşturur.