Bilgisayarınızın temel anatomisi

Bilgisayarınızın içinde asıl işi yapan bir işlemci çipi bulunur. Bu çipin dahili belleği bulunur (DOS/Windows camiası "RAM", Unix camiası ise çoğu kez "çekirdek" olarak çağırır; Unix terminolojisinde bellek demir parçalarından oluşan RAM'dir. İşlemci ve bellek, bilgisayarınızın kalbi olan anakartta bulunur.

Bilgisayarınızın bir ekranı ve klavyesi vardır. Sabit diski ve bir CD-ROM'u veya bir floppy disk'i vardır. Bu cihazlardan bazıları anakarta yerleştirilmiş denetleyici kartlar ile çalışır; diğer cihazlar ise, direkt olarak anakartta bulunan, denetleyici kartlar ile aynı fonksiyonlara sahip, özelleşmiş çipsetler aracılığı ile çalışırlar. Klavyeniz ayrı bir karta ihitiyaç duymayacak kadar basittir; denetleyici ise klavyedeki şasesine gömülüdür.

Bu cihazların nasıl çalıştığı konusundaki detaylara daha sonra gireceğiz. Şimdilik, birlikte nasıl çalıştıkları konusunda aklımızda kalması için temel birkaç şey :

Bilgisayarınızın kasası içindeki her parça bir veriyolu ile bağlıdır. Fiziksel olarak veriyolu; denetleyici kartlarınızın takılı olduğu şeydir (görüntü kartı, disk denetleyici, varsa ses kartı). Veriyolu, işlemciniz, ekranınız, diskiniz ve diğer herşeyiniz arasındaki veri anayoludur.

(PC'lerle bağlantıda 'ISA', 'PCI' ve 'PCMIA' kaynaklarını gördüyseniz ve anlamadıysanız, bunlar veriyolu tipleridir. ISA ufak detaylardan dışında, 1980'de IBM orjinal PC'lerinde kullanılan veriyoludur; şimdilerde kullanım dışıdır. PCI, Çevresel Bileşen Bağlantısı, çoğu modern PC'lerde ve Macintosh'larda kullanılan veriyoludur. PCMIA, dizüstü bilgisayarlarda kullanılan, daha ufak fiziksel konnektörleri olan ISA'nın değişik bir biçimidir.)

Herşeyi yürüten işlemci aslında diğer parçaları direkt olarak göremez; bu parçalarla veriyolu hattı aracılığı ile haberleşmek zorundadır. Sahip olduğu tek altsistem, anlık olarak hızla erişebildiği bellektir (çekirdek). Öyleyse programların çalışması için, çekirdek(bellek) içinde bulunmaları gerekir.

Bilgisayarınız diskten bir program ya da veri okuduğu zaman, aslında işlemci veriyolunu kullanarak disk denetleyicisine disk okuma isteği gönderiyordur. Biraz zaman sonra disk denetleyicisi, işlemciye veriyi okuduğunu ve belleğin belirli bir yerine koyduğunu belirten bir sinyali veriyolu üzerinden gönderir. İşlemci daha sonra bu veriye bakmak için veriyolunu kullanabilir.

Klavyeniz ve ekranınız da işlemci ile veriyolu aracılığı ile haberleşir, ancak daha basit yollardan. Bunları daha sonra tartışacağız. Şimdilik, bilgisayarınızı açtığınız zaman neler olduğu hakkında yeterli bilginiz var.